Wspólne   podstawy

 

   Samodzielne krajowe Kościoły starokatolickie istnieją dziś w  7 państwach : Holandii, Niemczech, Szwajcarii, Austrii, Polsce, Chorwacji, Republice Czeskiej. Należy jednak rozróżnić trzy grupy Kościołów starokatolickich :

1.    Kościół Utrechtu, który ma własną, niemal 250-letnią historię i tradycję. Dzięki swemu wiernemu obstawaniu przy tradycyjnych podstawach wiary i ustroju zachodniego Kościoła katolickiego, stał się on „Kościołem macierzystym" dla powstałych później Kościołów starokatolickich.

 2.    Kościoły starokatolickie, które powstały bezpośrednio z walki przeciwko nowym prawdom wiary Soboru Watykańskiego z 1870 roku:  Kościoły Niemiec,  SzwajcariiAustrii, które czasowo pozostawały pod silnym wpływem idei liberalno-oświeceniowych, ale potem coraz bardziej świadomie znajdowały drogę do właściwych podstaw wiary Kościoła starokatolickiego.

 3.    Powstałe na przełomie wieków oraz po pierwszej wojnie światowej Kościoły Ameryki i Europy wschodniej, które swoje powstanie niejednokrotnie zawdzięczają powodom narodowym, ale nigdy nie zwlekały z uznaniem starokatolickich zasad wiary, chociaż w szczegółach często jeszcze obstawały przy specyficznie rzymsko- katolickich formach liturgicznych i pobożności.

 

    Historia wszystkich Kościołów starokatolickich była właściwie dotychczas historią cierpień, wobec których Kościoły te nie przetrwałyby, gdyby nie trzymały się tak mocno i niewzruszenie wspólnych podstaw wiary, które gruntownie i szeroko uzasadniali ich teologiczni przywódcy. - Tak narodziła się Konwencja Utrechcka.

 

 

 

Konwencja Utrechcka

Ogólnie:             Po skonsolidowaniu się Kościołów starokatolickich  Niemiec,  Szwajcarii  i  Austrii, nadszedł moment, by istniejącą już w zasadzie między nimi kościelną wspólnotę umocnić układem formalnym.  Stało się to dzięki konwencji, zawartej przez biskupów  Holandii,  Niemiec i Szwajcarii w Utrechcie, w dniach  23 - 25. 09. 1889 r., do której jeszcze w tym samym roku przystąpił administrator diecezji Kościoła Austrii.   Później dołączyły do niej  Kościoły Czechosłowacji,  Chorwacji,  Polski Narodowy Kościół Katolicki Ameryki Północnej  i  Kościół Polskokatolicki w Polsce. Tworzą one razem Kościoły tzw. Unii Utrechckiej.

    Unia Utrechcka nie jest wspólnotą prawną i nie ma żadnych pełnomocnictw jurysdykcyjnych, lecz jest swobodnym związkiem samodzielnych starokatolickich Kościołów krajowych, uznających te same podstawy wiary, te same porządki ustrojowe i liturgiczne.

 

    Sama konwencja obejmuje trzy następujące części: 

1.    Umowa, w której biskupi oświadczają, że reprezentowane i kierowane przez nich Kościoły pozostają między sobą w pełnej wspólnocie kościelnej.  Organem utrzymującym tę wspólnotę jest  „Międzynarodowa Konferencja Biskupów Starokatolickich".  Jej członkowie zobowiązują się do tego, że będą wymieniać urzędowe rozporządzenia, listy pasterskie, księgi liturgiczne itp., a także że nie będą zaciągać żadnych zobowiązań w stosunku do innych Kościołów bez uprzedniej wspólnej narady i uchwały.  W szczególności nie można udzielać sakry biskupiej członkom innych Kościołów, bez zgody Konferencji. 

2.    Regulamin, który m.in. ustala, że przewodniczącym Konferencji Biskupów jest arcybiskup Utrechtu, sekretarzem - biskup Chrześcijańskokatolickiego Kościoła Szwajcarii i że konferencja ma się zbierać co dwa lata. 

3.    Orędzie do ludu katolickiego, rozpoczynające się od następujących zasadniczych stwierdzeń:
 „Uważamy za wskazane, aby podczas tego pierwszego spotkania ująć zwięźle we wspólnym oświadczeniu podstawowe zasady kościelne, według których pełniliśmy nasz urząd biskupi dotychczas i pełnić go będziemy w przyszłości, a które przy różnych okazjach głosiliśmy niejednokrotnie w odrębnych deklaracjach  (...) Zachowujemy starokościelną zasadę wypowiedzianą przez św. Wincentego z Lerynu w zdaniu:  Id teneamus,  quod ubique,  quod semper,  quod ab omnibus creditum est;  hoc est etenim vere proprieque catholicum  (Trzymamy się tego, co wszędzie, co zawsze, co przez wszystkich było wyznawane, to jest bowiem prawdziwie i rzeczywiście katolickie).

 

Pełny tekst ...

 

  Utrechcka  Deklaracja  Wiary  jest  jedynym  doktrynalno - urzędowym  postanowieniem całego starokatolicyzmu.

 

 

Międzynarodowe  Kongresy  Starokatolików

zobacz... 

 

 

   Zawarcie Konwencji Utrechckiej zjednoczyło Kościoły starokatolickie.  Pracy jednak było dużo.  Należało opracować wspólne zasady starokatolickiej koncepcji Kościoła, wynikających z Konwencji Utrechckiej, specyficznego dziedzictwa historycznego poszczególnych Kościołów krajowych.  Uczyniły to Międzynarodowe  Kongresy starokatolików.

 

   Umacnianie ruchu starokatolickiego

   Kongresy są wolnymi stowarzyszeniami, bez urzędowego charakteru kościelnego. Nie mają one prawa ani nie powinny rozstrzygać problemów dogmatycznych. Według statutów przyjętych w 1913 roku i zrewidowanych w 1961 roku, do „Stałego Komitetu Kongresowego", na czele którego stoi osoba świecka, należy zwoływanie Kongresu co cztery lata i przygotowywanie go od strony programowo-treściowej. Zwyczajnym członkiem z prawem głosu może zostać każdy starokatolik, zaś członkiem nadzwyczajnym - każdy należący do jednego z Kościołów chrześcijańskich. 
   Celem Kongresów jest z jednej strony służenie swobodnej współpracy Kościołów starokatolickich, a z drugiej - sprzyjanie ich kontaktom z zaprzyjaźnionymi Kościołami.
   Trzy zasadnicze dla ukonstytuowania się Kościoła starokatolickiego Kongresy Starokatolików: w Monachium (1871 r.),  w Kolonii (1872 r.) i  w Konstancji (1873 r.) miały - zarówno ze względu na ich kościelną pragmatykę, jak i z powodu obecności wybitnych gości z Kościoła prawosławnego i anglikańskiego - wyraźnie „międzynarodowy" , to znaczy ekumeniczny charakter. Natomiast sześć Kongresów Starokatolików, zwołanych po ukonstytuowaniu się niemieckiego Kościoła Starokatolickiego (Fryburg 1874r., Wrocław 1876 r., Moguncja 1877 r., Baden-Baden 1880 r., Krefeid 1884 r., Heidelberg 1888 r.) było przede wszystkim zgromadzeniami niemieckimi. Miały one raczej charakter publicznych manifestami, służących celom zewnętrznego rozprzestrzeniania i wewnętrznego umacniania ruchu starokatolickiego w Niemczech.  Dopiero, gdy zawarcie Konwencji Utrechckiej zjednoczyło Kościoły starokatolickie, Kongresy ponownie zyskały znaczenie międzynarodowe. Tak ukonstytuował się  X Kongres Starokatolików w Kolonii w 1890 roku, który był zarazem  „Pierwszym Międzynarodowym Kongresem Starokatolików". Odtąd na Kongresy zapraszano regularnie nie tylko przedstawicieli wszystkich Kościołów starokatolickich, ale też Kościołów zaprzyjaźnionych. 
   Dotychczas odbyło się 23  tego rodzaju Międzynarodowych Kongresów Starokatolików 
1892 - Lucerna,   1894 - Rotterdam,   1897 - Wiedeń,   1902 - Bonn,   1904 - Olten,   1907 - Haga, 1909 - Wiedeń,   1913 - Kolonia,   1925 - Berno,   1928 - Utrecht,   1931 - Wiedeń,   1934 - Konstancja,   1938 - Zurych,   1948 - Hilversum,   1953 - Monachium,   1957 - Rheinfelden,   1961 - Haarlem, 1965 -Wiedeń, 1970 - Bonn,   1974 - Lucerna,   1978 - Noordwijkerhout,  1982 - Wiedeń, 1986 - Münster,  1990 - Genewa,  1994 - Delft (Holandia),  1998 - Seggauberg (niedaleko Graz)

 

   Służba informacyjna

   Na Kongresie w Lucernie (1892) zapadła decyzja o założeniu wspólnego czasopisma naukowego, którym był ( redagowany przez E. Michauda)  "Międzynarodowy  Przegląd   Teologiczny"  ("Revue Intrnationale de Théologie"), zastąpiony w  1911 r. przez  "Międzynarodowe  Czasopismo  Kościelne"  ("Internationale Kirchliche  Zeitschrift"), które jest do dnia dzisiejszego jedynym naukowym organem całego starokatolicyzmu ( Wydawnictwo  Stämpfli & Cie.,  Bern).
   Również założenie w  1959 r.  A K I D - "Starokatolickiej  Międzynarodowej  Służby  Informacyjnej"  ("Altkaholische  Internationale  Informationsdienst" , wyd. w Mannheim), jest tworem Kongresów. AKID powołano w oparciu o postanowienie XVII Międzynarodowego Kongresu Starokatolików w Rheinfelden w roku 1957; czasopismo było wydawane dzięki dużemu zaangażowaniu Wolfganga Krahla . Jak dotychczas, nie udało się wznowić tego bardzo potrzebnego przedsięwzięcia. Tradycyjna rubryka IKZ „Kronika kościelna" (która nie ukazywała się w latach 1979-1991) jest jedynie namiastką AKID.

 

   Zbliżenie  z  Kościołami 

   Na Kongresach starano się, dzięki uzgodnionej wspólnej płaszczyźnie doprowadzić do zbliżenia z Kościołami zaprzyjaźnionymi, których przedstawiciele w mniej lub bardziej aktywny sposób uczestnczyli w obradach.  Efektem pertraktacji kongresowych były późniejsze rozmowy zjednoczeniowe z anglikanami i prawosławnymi.
     Dalsze poważne przemiany wynikały ze spotkania  Kościoła starokatolickiego z nowym ruchem ekumenicznym, który od  1925 r. jest stałym tematem Kongresów.

 

                                                                                                                                                     więcej ...

 

 

 

Międzynarodowe  Konferencje  Teologów  Starokatolickich

   Do pogłębiania wspólnych podstaw wiary Kościoła starokatolickiego w konfrontacji z tendencjami współczesnej teologii służą od  1950 r., poza Kongresami,  Konferencje  Teologów  Starokatolickich.
Do tej pory odbyły się w :  1950 - Amersfoort,  1951 - Bonn,  1953 - Monachium,  1954 - Solthurn, 1955 - Amersfoort,  1962 - Bonn,  1964 - Woudschoten (Holandia),  1966 - Wiedeń,  1968 - Zurych,  1969 - Bonn,  1971 - St.Pölten,  1972 - Wijkan Zee,  1973 - Morschach,  1975 - Schwanberg,  1976 - Salzburg,  1977 - Huissen,  1978 - Bad Schönbrunn,  1979 - Altenberg,  1980 - Gallneukirchen,  1981 - LageVuursche / Soestdijk,  1983 - Dullike,  1984 - Schöntal,  1985 - Warszawa,  1987 - Louvain,  1988 - Innsbruck,  1989 - Woudschoten,  1991 - Morschach,  1992 - Louvain,  1993 - Filadelfia (USA). 

 

                                                                                                                                                    więcej ....