Ekumenia

Doktorat honoris causa dla Jego Eminencji Cyryla - Metropolity Smoleńska i Kaliningradu

W dniach od 27 marca do 1 kwietnia 2004 roku przebywał w Polsce Jego Eminencja Cyryl, Metropolita Smoleńska i Kaliningradu. Metropolita Cyryl jest wybitnym teologiem prawosławnym, działaczem kościelnym i ekumenicznym, uczestnikiem wielu dialogów teologicznych. Pełni on funkcję Kierownika Wydziału Zagranicznego Patriarchatu Moskiewskiego. Zasługą Metropolity Cyryla jest otwarcie Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego na Europę.

W dniu 29 marca 2004 r. odbyła się w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie uroczystość wręczenia Jego Eminencji Cyrylowi, Metropolicie Smoleńska i Kaliningradu, dyplomu doktora honoris causa tej ekumenicznej uczelni.

Przyznając doktorat h.c, Senat ChAT podkreślił przede wszystkim zasługi J.E. Cyryla dla rozwoju teologii prawosławnej i dialogu ekumenicznego.


  Metropolita Cyryl  ( Włodzimierz Michajłowicz Gundiajew) urodził się 20 listopada 1946 roku w Leningradzie. Po ukończeniu szkoły średniej, studiował w Seminarium Duchownym, a następnie w Akademii Duchownej w Leningradzie. W roku 1970 ukończył studia i uzyskał tytuł kandydata nauk teologicznych. W roku 1969 wstąpił do klasztoru, a w roku 1971 został przedstawicielem Patriarchatu Moskiewskiego przy Światowej Radzie Kościołów. W latach 1974-1984 archimandryta Cyryl był rektorem Seminarium i Akademii Duchownej w Leningradzie. W roku 1976 został biskupem, a w roku 1977 — arcybiskupem. W roku 1984 arcybiskup Cyryl objął katedrę smoleńską i wiaziemską, a w roku 1988 — smoleńską i kaliningradzką. W roku 1989 arcybiskup Cyryl objął kierownictwo Wydziału Zagranicznego Patriarchatu Moskiewskiego i został stałym członkiem Synodu Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W roku 1991 abp Cyryl otrzymał godność metropolity.

Metropolita Cyryl wykładał w Seminarium i Akademii Duchownej patrologię i prawosławną teologię dogmatyczną; wykładał także na innych uczelniach: w Rzymie, Helsinkach, Monachium, w Instytucie Ekumenicznym w Bossę (Szwajcaria, 1972-1973), i in. Plonem pracy naukowej J.E. Cyryla było uzyskanie stopnia kandydata nauk teologicznych, a następnie stanowisko docenta w Leningradzkiej Akademii Duchownej. W publikowanych pracach naukowych (ponad 300 publikacji) podejmuje ważne problemy teologiczne oraz tematykę społeczną (człowiek w społeczeństwie postkomunistycznym, uczestniczący w transformacji społeczno-ustrojowej). Z punktu widzenia naukowego na uwagę zasługują także publikacje J.E. Cyryla na temat współczesnej religijności; telewizja rosyjska wyemitowała cykl programów J.E. Cyryla poświęconych nauce Cerkwi prawosławnej. Metropolita •Cyryl jest honorowym członkiem wielu organizacji naukowych; otrzymał doktoraty honoris causa Akademii Teologicznej w Budapeszcie (1987) oraz Państwowego Uniwersytetu Politologicznego w Perudzi(2002). J.E. Metropolita Cyryl odgrywa ważną rolę w ruchu ekumenicznym; był przedstawicielem Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego przy Światowej Radzie Kościołów (1971-1974), a w latach 1975-1998 — członkiem Komitetu Wykonawczego Światowej Rady Kościołów. W latach 1976-1984 był członkiem Komisji Świętego Synodu do spraw jedności chrześcijan. Metropolita Cyryl brał udział w dialogu ekumenicznym z Kościołem rzymskokatolickim i starokatolickim. Od 1989 r. jest kierownikiem Wydziału Zagranicznego Patriarchatu Moskiewskiego, który m.in. odpowiada za współpracę z innymi I Kościołami. Podczas X Generalnej Konferencji Kościołów Europejskich w Pradze (1992) był on jednym z głównych referentów, podobnie podczas II spotkania Międzywyznaniowej Chrześcijańskiej Asocjacji Europejskiej w Grazu (1997)
ChAT2004_03_29 ChAT2004_03_29

Uroczystość  wręczenia doktoratu
Na uroczystość w dniu 29 marca 2004 roku przybyli zwierzchnicy i przedstawiciele Kościołów w Polsce: Jego Eminencja Metropolita prof. dr hab. Sawa —zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego — promotor; Jego Eminencja Kardynał Józef Glemp — Prymas Polski; Jego Eminencja Arcybiskup prof. dr hab. A. Nossol; Jego Eminencja Arcybiskup prof. dr hab. Jeremiasz — Prezes Polskiej Rady Ekumenicznej; Jego Ekscelencja Biskup Tadeusz Pikus; Jego Ekscelencja Biskup Janusz Jagucki — zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego; Jego Ekscelencja Marek Izdebski — zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Reformowanego; Jego Ekscelencja Biskup Zdzisław Jaworski — zwierzchnik Starokatolickiego Kościoła Mariawitów; Jego Ekscelencja Biskup dr Edward Puślecki —zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego; Wielebny Ksiądz Andrzej Seweryn — Prezbiter Naczelny Kościoła Chrześcijan Baptystów. Na uroczystość przybyli także Goście z Niemiec: Biskup Axel Noack — Saksońska ewangelicka prowincja kościelna; Superintendent dr Justus Verdoin — pełnomocnik Kościoła Ewangelickiego ds. niemiecko-polskich; Profesor Heinrich Fink — dziekan Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Humboldta w Berlinie; pastor Ilsegret Fink; Pan Rudolf Decker — przewodniczący Związku Popierającego Porozumienie Narodów.
W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych, ambasadorowie, rektorzy wyższych szkół, pracownicy i studenci ChAT oraz dziennikarze.
Otwierając uroczystość, bp prof. zw. dr hab. Wiktor Wysoczański — rektor ChAT — powiedział:
Z wielką radością witam jego Eminencję, Wielce Błogosławionego Cyryla, Metropolitę Smoleńska i Kaliningradu, Kierownika Wydziału Zagranicznego Patriarchatu Moskiewskiego. Jest mi niezwykle miło, że mogę powitać tak dostojnego Gościa w murach Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. Serdecznie witam także wszystkie osoby towarzyszące Jego Eminencji, Wielce Błogosławionemu Cyrylowi.
Eminencjo, Księże Metropolito,
proszę przyjąć moje gratulacje z okazji nadania Waszej Eminencji tytułu doktora honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. Godność ta jest przyznawana przez naszą Akademię w dowód uznania zasług w dziedzinie nauk teologicznych oraz pracy dla dobra wspólnego. Przyznanie tego najwyższego wyróżnienia akademickiego jest wyrazem uznania dla osiągnięć Waszej Eminencji w rozwoju nauk teologicznych oraz aktywnej działalności na forum międzynarodowym, a zwłaszcza dialogu teologicznego.
Niech światło Ducha Świętego i nieustająca opieka Matki naszego Pana wspiera Waszą Eminencję.



Międzynarodowe sympozjum naukowe na temat
Kulturowa i duchowa wielość - bogactwem Europy

W dniach 29 i 30 marca 2004 roku odbyły się obrady międzynarodowego sympozjum naukowego na temat Kulturowa i duchowa wielość — bogactwem Europy. Obradom przewodniczył bp prof. zw. dr hab. Wiktor Wysoczański — rektor ChAT. Sympozjum zorganizowała Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie wspólnie z Fundacją Ekumeniczną „Tolerancja" i Fundacją Współpracy Polsko-Niemieckiej. Uczestnicy obrad — prawosławni, rzymskokatolicy i ewangelicy — po wysłuchaniu trzech referatów ( Metropolita Cyryl, Pluralizm kulturowy i religijny jako szansa dla Unii Europejskiej i jej sąsiadów; Biskup Axel Noack, Pluralizm kulturowy i religijny jako integralny element polityki Unii Europejskiej; Arcybiskup Alfons Nossol, Polskie doświadczenie współżycia różnorakich kultur i religii ), przyjęli wspólny komunikat.
Kulturowa i duchowa wielość będzie bogactwem jednoczącej się Europy tylko wówczas, gdy powszechnie zostanie za taką uznana. „Nasz europejski kontynent — od Atlantyku po Ural, od Bieguna Północnego po Morze Sródziemne — jest dziś bardziej niż kiedykolwiek przedtem pluralistyczny kulturowo" (Karta Ekumeniczna). Uznanie tej różnorodności za bogactwo, to jeszcze długa droga, która wymaga ciągłej przemiany naszej świadomości, wymaga naszego nawrócenia, wymaga recepcji owoców dialogu, także dialogu ekumenicznego, przez najszersze kręgi naszych Kościołów. Chcemy wnieść swój wkład w proces pojednania i budowania duchowych fundamentów integrującej się Europy. Dla nas, chrześcijan, pojednanie i wzajemna akceptacja w tej bogatej różnorodności jest darem Boga, wymaga więc od nas przede wszystkim modlitwy, która jest najlepszym źródłem naszej przemiany; modlitwy całego Kościoła, z większym udziałem ludzi świeckich, z większym udziałem młodzieży; ta przemiana powinna się dokonywać na wszystkich szczeblach, także tych najniższych, na poziomie lokalnym. Świadomość potrzeby dialogu i akceptacji innych wymaga także zaplanowanej i konsekwentnej edukacji. Działania gremiów kierowniczych naszych Kościołów będą martwe bez recepcji, bez edukacji w całym Kościele.
Dziś — na początku trzeciego tysiąclecia, w dobie integracji europejskiej — szczególnego znaczenia nabiera bolesny fakt podziału i braku pełnej współpracy Kościołów. Jeśli chrześcijaństwo chce współdecydować o wartościach tak potrzebnych Europie; chce wpływać na jej duchowość, to musimy wspólnie dawać świadectwo o Wcieleniu, Śmierci i Zmartwychwstaniu naszego Pana, Jezusa Chrystusa, a naszą różnorodność traktować jako bogactwo i możliwość większego, pełniejszego oddziaływania na jednoczącą się Europę. Łatwiej będzie podjąć to wyzwanie Kościołom pojednanym. Europa potrzebuje chrześcijaństwa pojednanego, chrześcijaństwa nawróconego, a przez to silnego — silnego wiarą, nadzieją i miłością. Jeśli Kościoły chcą uczestniczyć w budowaniu duchowego oblicza przyszłej Europy, to w dużej mierze zależy to od wspólnego działania chrześcijan Wschodu i Zachodu. Każde spotkanie — także to nasze — otwiera i pogłębia dialog kultur Wschodu i Zachodu. Dlatego kontynuowanie takich spotkań jest niezwykle potrzebne. Jednocząca się Europa potrzebuje tego dialogu; domaga się wsparcia, domaga się wzmocnienia duchowych fundamentów Europy. Uwzględnienie wkładu chrześcijaństwa w duchowy i kulturowy fundament Europy będzie decydowało o przyszłości naszego kontynentu. Prawa człowieka, wszystkie nasze wspólne wartości, a przede wszystkim pokój i sprawiedliwość, powinny być w zjednoczonej Europie rozumiane i pogłębiane w duchu Ewangelii Chrystusa. Jednocześnie nie można zapomnieć, iż swój wkład w rozwój Europy wnieśli również Żydzi i muzułmanie. Obywatele zjednoczonej Europy nie mogą zapomnieć o siostrach i braciach mieszkających poza jej granicami. Ewangelia wzywa nas do budowania społeczności otwartej i życzliwej dla bliższych i dalszych sąsiadów. Unia Europejska nie może zapomnieć o swojej cząstce odpowiedzialności za losy świata.
Dziękujemy Bogu, że mogliśmy się spotkać i ten dialog prowadzić. Albowiem w Tobie jest źródło życia i w Twej świadomości oglądamy światłość (Ps 36,10). Dziękujemy, że — dzięki łasce Ducha Świętego — mogliśmy spojrzeć na Kulturową i duchową wielość jednoczącej się Europy w świetle wspólnej Ewangelii i Tradycji Kościołów Wschodu i Zachodu. Wierzymy, że to zbliżyło nas do siebie i do głębszego rozumienia własnej wiary, a także do zrozumienia, że nasza jedność w różnorodności jest bogactwem, które wzmacnia duchowe fundamenty chrześcijańskiej Europy.