Formacja   wewnętrzna

Kościoła Chrześcijańskokatolickiego

 

   W przeciwieństwie do przezornego postępowania Kościoła niemieckiego, w Szwajcarii początkowo każda parafia i każdy duchowny usiłowali przeprowadzać reformy na własną odpowiedzialność. Obecnie jest to sprawą synodów. W harmonii z postanowieniami Kościoła niemieckiego, już na pierwszym synodzie postanowiono, że spowiedź uszną pozostawia się swobodnej decyzji wiernych. W dniach powszechnego przyjmowania Komunii powinno być odprawiane również powszechne nabożeństwo pokutne. Podczas sprawowania Mszy Św. dopuszczalny jest język krajowy. Przy funkcjach kościelnych należy wybierać formy najprostsze i najbardziej godne (1876 r.). Przyjmowanie Komunii pod dwiema postaciami jest katolickie i dozwolone (1873 r.). Znosi się przymusowy celibat księży (1876 r.).

   Największą troską było przygotowanie właściwych, odpowiadających starej wierze modlitewników i podręczników do nauczania religii. W 1877 roku można już było przedłożyć synodowi Rytuał w języku niemieckim, zawierający modlitwy stosowane podczas wszystkich głównych funkcji liturgicznych, opracowany przez biskupa E. Herzoga, na podstawie Rytuału Wessenberga oraz książki do nabożeństwa wydanej w Bonn przez prof. F. H. Reuscha. W1880 roku synod zatwierdził przedłożony przez biskupa E. Herzoga Mszał i modlitewniki, stanowiące przeróbkę liturgii zachodniorzymskiej, będące szczególnie szczęśliwym nawiązaniem do najstarszych liturgii Kościoła i określone jako „najpiękniejszy dar biskupa dla swego Kościoła". W 1893 roku dołączono do tego modlitewnika Śpiewnik, wydany przez A. Thürlingsa, zawierający wiele najpiękniejszych pieśni kościelnych z dawnych i nowszych czasów. W1887 roku synod wydał katechizm chrześcijańskokatolicki, będący krótkim ujęciem doktryny chrześcijańskokatolickiej.

   Kościół Chrześcijańskokatolicki ma następujące cechy charakterystyczne: o ile w latach tworzenia Kościoła większość parafii (w wyniku daleko idącego powiązania walki politycznej z walką kościelną) przepojona była silnie duchem agresywnego, antyrzymskiego wolnomyślicielstwa, które z czasem musiało niekorzystnie oddziaływać na własny Kościół, to wykształconemu duchowieństwu, działającemu pod sprawnym kierownictwem dwu pierwszych biskupów (Eduarda Herzoga od 1876 do 1924 roku i Adolfa Küry'ego od 1924 do 1955 roku) udało się skupić pozytywne siły religijne i wykorzystać je dla intensywnej i prawdziwej służby budowania Kościoła. Z tym wiąże się fakt, że w poszczególnych parafiach, jak i w całym Kościele, od dziesiątków lat rozwija się działalność stowarzyszeń, tak że można powiedzieć, iż chyba w żadnym innym Kościele nie ma tak wielu działających osób świeckich, jak w Kościele Chrześcijańskokatolickim Szwajcarii. Dzięki specyficznej szwajcarskiej „dążności do stowarzyszania się", poprzednio stanowiącej niejednokrotnie niebezpieczeństwo dla właściwego życia kościelnego - stowarzyszenia oraz ich najbardziej aktywni członkowie coraz bardziej integrują się w „powszechnym kapłaństwie wiernych". Ta integracja jest najbardziej zaawansowana w życiu liturgicznym. Poprzez opracowanie nowego modlitewnika i śpiewnika umożliwiono osobom świeckim bezpośrednie, osobiste uczestniczenie w liturgii; recytując i śpiewając wspólnie responsoria (odpowiedzi), sprawują oni swoje powszechne kapłaństwo. Z tego punktu widzenia życie liturgiczne zostało ubogacone przez chóry kościelne, tak że przed laty pewien protestancki obserwator mógł powiedzieć: „Chętnie śpiewający Szwajcarzy przyczynili się do tego, że nabożeństwa chrześcijańskokatolickie można określić jako najpiękniejsze uroczystości chrześcijaństwa. Nawet parafie uboższe, dzięki współdziałaniu księży, chóru i wiernych, stały się wzorcowe w żywej prezentacji tego, co Wieczne".